Omslag van eerste omvangrijke Duitse vertaling van Afroamerikaanse poëzie, inspiratiebron voor veel Duitstalige componisten (Speidel’sche Verlagsbuchhandlung, 1929)




Voorblad van bewerking van Louis Gruenberg’s bewerking van Negro Spirituals (Universal Edition, 1929)

 

De experimentele filmer Jay Leida maakte in 1931 een documentaire over The Bronx

Afrika Singt!

In het najaar van 2006 verrichten we research voor de tweede productie van het KamerOperaProject. Het is de bedoeling dat deze tweede productie in 2008 te zien zal zijn.

Programma (voorlopig)

Grosz	Ja? Uit Afrika-Songs (1930)
Dessau	Two Songs (1934)
Gershwin	Blue Monday (135th Street Blues) (1922)
Zemlinsky	Misery from 12 Lieder op. 27 (1937)
Eisler	Ballade von Nigger Jim (1932)
Bonds	Three Dream Portraits (1932)
Gruenberg	Delen uit Negro Spirituals (1926)
Grosz	Schnaps Mary uit Afrika Songs (1930)
Eisler	Spruch (1937)
Blitzstein	The Nickel under the Foot (1936)
Eisler	Nightmare (1937)
Eisler	Cantate zu Herrn Meiers Geburtstag (1938)
Eisler	An den kleinen Radioapparat (1939)
Blitzstein	I've got the tune (1937)

De kern

De focus komt op de jaren '30 van de vorige eeuw te liggen en wel de Duits-Amerikaanse connecties in de vocale muziek. Het idee is als volgt. Voor de pauze maken we een portret van van de (zwarte) Harlem Renaissance-dichter Langston Hughes door de ogen van zowel Europese als Amerikaanse componisten. Aangrijpingspunt is de beroemde bundel Afrika Singt, die in 1929 in Wenen en Leipzig verscheen en prachtige Duitse vertalingen bevat van Afro-amerikaanse poezie. De bundel was vernieuwend en werd een enorme hit. Velen gingen ermee aan de slag, w.o. Paul Dessau en Alexander von Zemlinsky. Aan de andere kant van de oceaan gingen ook diverse componisten aan de slag met deze poëzie, waaronder Margaret Allison Bonds en William Grant Still. Margaret Bonds (1913-1972) behoorde tot de tweede generatie van zwarte Amerikaanse vrouwelijke componisten. Zij is de auteur van het wereldberoemde ‘He's Got the Whole World in His Hands’ en schreef Six Songs en het prachtige Three Dream Portraits (1932) op teksten van Langston Hughes.
Terwijl deze twee Afroamerikaanse componisten een romantisch idioom opzochten, probeerde Louis Gruenberg op hetzelfde moment de Afroamerikaanse literatuur juist te emanciperen door een verbinding te zoeken met de neoklassieke richting die Paul Hindemith had geïntroduceerd. Kortom, allerlei crossovers rond een en dezelfde dichter.

Als contrast programmeren we de optimistische eenakter Blue Monday van Gershwin. Dit is een van de allereerste pogingen van de jonge Gershwin om een afgerond stuk voor theater te maken. Een klein relatiedrama op een draak van een libretto maar met buitengewoon aanstekelijke muziek. Het stuk faalde jammerlijk.

Na de pauze borduren we voort op de Duits-Amerikaanse connecties, maar de aandacht richt zich dan op typische Exil-composities. Met name Eisler's kleine cantate voor de achtertuin van de familie Bloch en een ode aan hun 1-jarige zoontje is heel onthecht en ontroerend.
We eindigen het programma met I've got the tune (1937) van Marc Blitzstein. Blitzstein had hechte banden met Weill/Brecht/Eisler, heeft A Nickle under my Foot ook voorgespeeld aan Brecht. Onbestaanbaar dat zijn muziek in Nederland nauwelijks klinkt. Blitzstein maakte ook de Amerikaanse adaptatie van de Dreigroschenoper van Brecht en Weill. I've got the tune gaat over een componist die een leuk deuntje heeft verzonnen en daar een tekst bij zoekt. Hij komt dan uit bij een soiree van een overdreven dame, een bijeenkomst van een soort Hitler Jugend en het eindigt met een parade van arbeiders aan wie hij de melodie graag toevertrouwt. Het is een prachtig en divers tijdsbeeld van de depressie en een mooie climax van de avond.

We overwegen om onder de uitvoering ook historisch filmmateriaal te leggen, zoals de prachtige film over The Bronx van Jay Leyda (1931).

Hulp bij research

Opera In Progress heeft op korte termijn behoefte aan een doelgerichte, enthousiaste musicoloog die kan helpen met de research rondom deze tweede productie. Neem contact op als je zelf er iets in ziet dan wel iemand kent die hier voor voelt.